Jesień pod wodą

Jesienią złap głęboki oddech
Jednym z najważniejszych procesów zachodzących w zbiornikach wodnych jesienią, a tym samym wpływających na panujące w jeziorach i stawach warunki bytowe, jest mieszanie się wody, czyli tzw. cyrkulacja jesienna. W okresie letnim w jeziorach i stawach występuje stały układ temperatury w różnych warstwach zbiornika wodnego. Wraz z  nadejściem jesieni następuje stopniowe wychłodzenie warstw górnej i przejściowej. W strefie klimatu umiarkowanego na skutek działalności prądów konwekcyjnych woda w zbiornikach ulega całkowitemu przemieszaniu. Takie zjawisko odbywa się dwa razy do roku (wiosną oraz jesienią). Prądy te związane są ze zmieniającą się gęstością wody w jeziorze, wywołaną zmianą temperatury w zbiorniku. Dzięki działalności prądów konwekcyjnych wraz z nadejściem zimy temperatura w zbiorniku się stabilizuje, dzięki czemu nawet przy nadejściu ujemnych temperatur przy samym dnie zbiornika temperatura wynosi 4 stopnie Celsjusza, co pozwala organizmom wodnym na przeżycie najtrudniejszego okresu w roku. Jesienna miksja jest zjawiskiem niezwykle ważnym dla żyjących w jeziorze organizmów. Na skutek tego możliwe jest pełne napowietrzenie zbiornika, co wpływa na jego natlenienie. Dzięki temu organizmy wodne mają odpowiednią ilość tlenu, a to wpływa na ich przetrwanie w zimie. 

Rośliny jeziora
Wraz z nadejściem jesieni rośliny również przygotowują się na przetrwanie okresu chłodu, po czym okres wegetacyjny roślin wodnych i nadbrzeżnych kończy się. Jednym z charakterystycznych gatunków roślin nadbrzeżnych zbiorników wodnych w Polsce jest pałka szerokolistna. Roślina ta aby przetrwać zimę, magazynuje substancje zapasowe w zgrubiałych pędach podziemnych zwanych kłączami. W drugiej połowie roku następuje najsilniejszy rozrost kłączy pałki, aby jesienią ich masa była nawet dwukrotnie większa niż masa pędów nadziemnych. W kłączach magazynowane są substancje zapasowe w postaci węglowodanów, których zawartość w kłączach jest nawet trzykrotnie wyższa niż latem. Wszystkie części pałki szerokolistnej są jadalne, jednak to kłącza są najbardziej odżywcze. Spożywa się je po ugotowaniu. Kłącza pałki najlepiej zbierać właśnie w okresie jesienno-zimowym, ponieważ zawierają wtedy najwięcej wartości odżywczych. 

Uwaga! To tylko fragment artykułu. Zanim skomentujesz przeczytaj całość w aktualnym wydaniu Tygodnika Ziemi Opolskiej z 26 października - e-wydanie dostępne tutaj.