Poznaj florę i faunę Opolszczyzny

Pachnica dębowa (Osmoderma eremita)
Gatunek dużego chrząszcza z rodziny poświętnikowatych. Dorosłe osobniki osiągają długość ciała przekraczającą 3 cm, a zdarzają się samice o wielkości nawet ponad 4 cm. Barwa ciała pachnicy jest brunatna, brunatnoczarna lub czarna, ze słabym oliwkowo-metalicznym połyskiem. Głowa i przedplecze są stosunkowo małe w porównaniu z ogromnymi, szeroko zaokrąglonymi pokrywami. Nazwa owada pochodzi od dość silnego, piżmowego zapachu wydzielanego przez samce. Substancja ta jest wykorzystywana jako feromon. Larwy tego gatunku to typowe pędraki, podobne do pędraków innych gatunków żuków czy chrabąszczy. Pachnica dębowa w Polsce jest na mocy Rozporządzenia Ministra Środowiska objęta ścisłą ochroną gatunkową. Jest również chroniona na mocy dyrektywy siedliskowej UE 92/43/EWG jako gatunek priorytetowy. Owady zamieszkują dziuple w obrębie żywych drzew. Dziuple takie są nie tylko miejscem życia larw pachnicy, które odżywiają się rozłożonym przez grzyby drewnem, ale również w nich większość swego życia spędzają dorosłe chrząszcze.

Padalec zwyczajny (Anguis fragilis)
Gatunek beznogiej jaszczurki z rodziny padalcowatych (jedyny w Polsce). Z powodu uwstecznienia kończyn z wyglądu przypomina węża. Osiąga długość do 50 cm. Przyjmuje różnorodne ubarwienie, na grzbiecie spotyka się zwykle odcienie brązu, na brzuchu czerń u samic i żółtawy deseń u samców. Występuje kilka odmian barwnych, w tym turkusowa. Osobniki młode ubarwione są inaczej od dorosłych. Głowa i ogon są bardzo słabo wyodrębnione od tułowia. Gad poluje głównie na ślimaki nagie i dżdżownice, nie jest zbyt szybki. Porusza się, wykonując wężowate ruchy ciała. Przyjmuje różnorodne ubarwienie, na grzbiecie spotyka się zwykle odcienie brązu, na brzuchu czerń u samic i żółtawy deseń u samców. Występuje kilka odmian barwnych, w tym turkusowa. Ciało jest pokryte łuskami, które dają szklisty połysk. Dwie trzecie długości ciała stanowi ogon, który odpada, gdy tylko zostanie zaatakowana przez drapieżnika, ale po czasie się regeneruje. Padalec jest aktywny o zmierzchu i w nocy. Jego pokarm stanowią głównie dżdżownice i nagie ślimaki. Dla ludzi jest nieszkodliwy. Jak wszystkie polskie jaszczurki jest pod ścisłą ochroną.

Parzydło leśne (Aruncus dioicus)
Gatunek rośliny należący do rodziny różowatych. Osiąga nawet 2 m wysokości. Tworzy skupiska w postaci kęp o średnicy ok. 1,2 m. Ma drobne kwiaty o średnicy 2-4 mm, na krótkich szypułkach, zebrane w wiechowatych kwiatostanach z przewieszającymi się wierzchołkami. Kwiaty męskie mają biały kolor, a żeńskie kremowy. Kwitnie w czerwcu i lipcu. Dziko rośnie w Europie, Azji i Ameryce Północnej, zwłaszcza w górskiej umiarkowanej strefie półkuli północnej. W Polsce roślina pospolita w Sudetach i Karpatach. Poza górami występuje także w pasie wyżyn i w rozproszonych stanowiskach w środkowej Polsce. W północnych regionach kraju jest bardzo rzadka, występuje tylko sporadycznie. Ma niewielkie wymagania życiowe. Dobrze rośnie na glebach przeciętnych, ale na wilgotnych i dostatecznie żyznych osiąga najwyższe efekty estetyczne. Preferuje miejsca półcieniste. Jest mrozoodporna, bez okrywy śnieżnej znosi dobrze mrozy. Nie znosi suszy. W Polsce jest objęta ochroną częściową. 

Pierwiosnek wyniosły (Primula elatior)
Gatunek rośliny należący do rodziny pierwiosnkowatych. Pierwiosnek wyniosły tworzy gęste, nieduże, przyziemne rozety wzniesionych, szerokolancetowatych lub owalnych, silnie pomarszczonych i owłosionych liści. Kwitnie od kwietnia do czerwca, wydając bezwonne, rurkowe kwiaty z pięcioma jasnożółtymi płatkami i pomarańczowo-żółtym środkiem, zebrane na szczycie wzniesionego, sztywnego, owłosionego pędu w gęste zwisające baldachy (wysokość ok. 30-40 cm). Kwiaty w kwiatostanie skupione są na pędzie zwykle z jednej strony i skierowane w jednym kierunku. Kwitnie od kwietnia do lipca. Roślina występuje dziko na terenach górzystych niemal w całej Europie, w tym również w Polsce, gdzie objęta jest częściową ochroną gatunkową (m.in. w Sudetach i Karpatach). Jest także powszechnie uprawiana w ogrodach jako roślina ozdobna. Gatunek łatwo krzyżuje się z innymi pierwiosnkami, dając liczne odmiany mieszańcowe, o większych, efektowniejszych i bardziej kolorowych kwiatach. U niektórych odmian kwiaty mogą być też pełne lub półpełne.

Pięknoróg największy (Calocera viscosa)
Gatunek grzybów z rodziny łzawnikowatych. Owocniki pięknorogu wyrastają z jednego, długiego trzonu, który głęboko wrasta w drewno. Gałązki mają cylindryczny lub lekko spłaszczony kształt, są zaostrzone na wierzchołkach. Powierzchnia jest gładka, a podczas wilgotnej pogody staje się lepka ze śliską warstwą rodzajną. Owocniki osiągają do 8 cm wysokości. Przyjmują barwę złotą, żółtą lub żółtopomarańczową. Rośnie na obumarłych i zmurszałych pniakach drzew iglastych, w szczególności świerka i sosny. Znaleźć go można również na zagrzebanych w ziemi resztkach ziemi, sprawia wówczas wrażenie, jakby rósł na ziemi. Występuje w lasach iglastych i mieszanych. Jest pospolity w Europie Środkowej. Jest niejadalny ze względu na brak smaku i twardy, łykowaty miąższ, jednak nie posiada właściwości trujących.