System kaucyjny w Polsce rośnie w siłę. Zebrano już 3,2 mld butelek i puszek

Dynamicznie rosnąca sieć punktów zwrotu - w sklepach, na osiedlach i w miejscach niezwiązanych z handlem - sprawia, że oddawanie opakowań staje się coraz łatwiejsze. W efekcie system kaucyjny wyraźnie poprawia czystość przestrzeni publicznej, czego dowodem jest 3,2 mld zebranych butelek i puszek. 
Skuteczność programu potwierdziły także letnie wydarzenia plenerowe, gdzie odnotowano setki tysięcy zwrotów. Aby nadążyć za szybkim rozwojem systemu i odpowiadać na potrzeby użytkowników, Ministerstw Klimatu i Środowiska planuje kolejne usprawnienia, w tym ustawowe określenie terminu ważności bonów kaucyjnych.
Popularność automatów kaucyjnych 
W ponad 60 tys. punktów zebrano już łącznie 3,2 mld opakowań. Większość butelek i puszek zwrócono za pośrednictwem automatów kaucyjnych, to aż 88% zwrotów dokonanych za pomocą automatów. Aktualnie są one dostępne w 17,5 tys. lokalizacji.  To duży wzrost w porównaniu z czerwcem 2026 r. kiedy automaty kaucyjne były dostępne w 14 tys. punktów.  
- System kaucyjny rośnie w siłę - mówiła wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska podczas konferencji prasowej na temat systemu kaucyjnego. – Do końca lipca zebraliśmy już 3,2 miliarda opakowań ze znakiem kaucji. Na koniec czerwca było to 2,3 miliarda, więc tylko w lipcu przybyło kolejnych 900 milionów – to rekord. Z dumą mogę też powiedzieć, że w Polsce działa już ponad 60 tysięcy punktów zbiórki, a liczba automatów wyraźnie rośnie. Obecnie mamy ich 17,5 tysiąca w całym kraju. Klienci po prostu doceniają wygodę automatycznej zbiórki.
System kaucyjny coraz śmielej wychodzi poza tradycyjne sklepy, dzięki czemu staje się bliższy mieszkańcom i obecny tam, gdzie toczy się codzienne życie. Poza jednostkami handlowymi działa już blisko 600 punktów zbierania opakowań. To ogromny postęp względem 230 miejsc notowanych w czerwcu. W samej warszawskiej przestrzeni miejskiej i na osiedlach funkcjonuje 61 automatów, a ta sieć będzie szybko rosnąć. W planach jest montaż ponad 400 urządzeń w stolicy. Natomiast w perspektywie najbliższych 3–4 lat liczba automatów w całym kraju ma sięgnąć ok. 4 tysięcy.
- To, że system kaucyjny działa, nie oznacza, że funkcjonuje on bezbłędnie - przyznaje wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska. – Przy tak dużej reformie logistycznej ciągłe ulepszanie jest czymś naturalnym, a każdy napływający sygnał traktujemy bardzo poważnie. Niezwykle istotną kwestią są nienaruszalne prawa konsumenta. Jeśli klient otrzymał bon kaucyjny i życzy sobie zwrotu gotówki, to ma do tego pełne prawo, a sklep nie może odmówić mu wypłaty pieniędzy. W przygotowywanej nowelizacji ustawy chcemy ustandaryzować i wydłużyć czas realizacji bonów, aby system był maksymalnie przyjazny dla obywateli. Planujemy również włączenie do systemu szkła jednorazowego.
System kaucyjny blisko ludzi 
System kaucyjny był tego lata wyraźnie obecny na największych wydarzeniach plenerowych w Polsce – od festiwali muzycznych po duże imprezy kulturalne i rozrywkowe. Stał się częścią wakacyjnej infrastruktury, towarzysząc uczestnikom koncertów i letnich spotkań pod gołym niebem. 
Szacuje się, że podczas tegorocznych wydarzeń plenerowych mogło zostać zebranych ponad milion opakowań, na samym festiwalu Pol’And’Rock zebrano ponad 700 tysięcy puszek i butelek.  
Nowoczesne rozwiązania – w tym automaty umożliwiające zwrot kaucji bezpośrednio na kartę płatniczą – sprawiły, że cały proces był szybki, wygodny i dostosowany do realiów dużych koncertów oraz festiwali. 
Rozwój i kolejne usprawnienia systemu 
Polski system kaucyjny stale się rozwija, a zgłaszane przez obywateli problemy, takie jak kolejki przy automatach czy trudności ze zwrotem kaucji, są traktowane priorytetowo i na bieżąco przekazywane operatorom. W odpowiedzi na te wyzwania planowana jest nowelizacja ustawy, która ma m.in. wydłużyć długość ważności bonu kaucyjnego. Ministerstwo analizuje również objęcie systemem jednorazowych butelek szklanych (tzw. małpek).  
„System kaucyjny ma działać dla ludzi, nie odwrotnie. Naszym priorytetem jest wygoda zwrotu, dalsza jawność logistyki i pełna jawność pieniędzy. To zawsze będą nasze oczekiwania względem operatorów. W ramach usprawnień będziemy chcieli ustawowo wydłużyć termin ważności bonów, by były ważne znacznie dłużej niż 30 dni” - napisała na X ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.
Wygoda użytkowników idzie w parze z dbałością o szczelność systemu, co wymaga zwracania niezgniecionych opakowań z czytelnym kodem kreskowym w celu ich dodatkowej weryfikacji. Po raz kolejny warto również podkreślić, że operatorzy działają na zasadzie non-profit, a środki z nieodebranych kaucji są przeznaczane wyłącznie na dalszy rozwój infrastruktury, przy czym kolejne kluczowe decyzje zostaną podjęte na podstawie twardych danych po pełnym roku funkcjonowania całego systemu. 
Funkcjonowanie systemu kaucyjnego kontrolują także lokalnie wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska, które regularnie monitorują jego działanie. Osiem wybranych WIOŚ, na przełomie lutego i kwietnia br.,  przeprowadziło na polecenie MKiŚ 79 kontroli. Żadna z nich nie wykazała rażących uchybień.