Śląska sprawa wraca na parlamentarne tory. Sejm znów „za”, ale los ustawy wciąż niepewny

Za ustawą głosowali wszyscy posłowie Koalicji Obywatelskiej, Polskiego Stronnictwa Ludowego, Polski 2050, Lewicy oraz Razem. Do tego dołączyło dwóch posłów Prawa i Sprawiedliwości oraz trzech parlamentarzystów niezależnych. Łącznie „za” było 244 posłów. Przeciwko opowiedziało się 196 – głównie z PiS, Konfederacji i Konfederacji Korony Polskiej. Dwóch posłów wstrzymało się od głosu, a 18 było nieobecnych.

Nowelizacja przewiduje, że język śląski dołączy do kaszubskiego jako drugi język regionalny w Polsce. To jednak nie jedyna zmiana. Ustawa zakłada także zwiększenie reprezentacji śląskiej społeczności w organach konsultacyjnych państwa. Do Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych ma zostać dokooptowanych dwóch przedstawicieli Ślązaków.

Teraz projekt trafi do Senatu, którego najbliższe posiedzenie zaplanowano na 21 i 22 stycznia. Jeśli izba wyższa nie wniesie poprawek lub Sejm je zaakceptuje, ustawa trafi do podpisu prezydenta Karola Nawrockiego.

I właśnie na tym etapie entuzjazm zwolenników może osłabnąć. Obecny prezydent już w trakcie kampanii wyborczej nie krył sceptycyzmu wobec uznania języka śląskiego za regionalny. Co więcej, ma na swoim koncie weto do ustawy uznającej język wilamowski za język regionalny. W uzasadnieniu tamtej decyzji Kancelaria Prezydenta podkreślała, że choć patriotyzm lokalny i troska o dziedzictwo przodków zasługują na szacunek, to decyzje o statusie etnolektu nie mogą mieć charakteru „uznaniowego ani politycznego”. Wskazywano również na „uzasadnione wątpliwości”, czy podobne regulacje opierają się na przesłankach merytorycznych, a nie wyłącznie symbolicznych.

To déjà vu dla Ślązaków. W 2024 roku podobna ustawa została uchwalona przez parlament, ale zawetowana przez prezydenta Andrzeja Dudę. Wówczas za projektem głosowało 236 posłów, przeciw było 186, a pięciu wstrzymało się od głosu. W uzasadnieniu weta Andrzej Duda argumentował, że brak jest jednoznacznych podstaw merytorycznych i prawnych do objęcia dialektów językowych przepisami ustawy, zwłaszcza w „bieżącej sytuacji społecznej i geopolitycznej”.