Szlakiem zabytków techniki

Śluza w Kątach Opolskich
Dziedzictwo kulturowe zazwyczaj bywa kojarzone z takimi obiektami jak pałace, zamki czy obiekty sakralne. Czasami zapomina się o zabytkach hydrotechnicznych. 
Warto przypomnieć, że Odra skanalizowana jest stopniami wodnymi od Kędzierzyna-Koźla do Brzegu  Dolnego. Na trasie o łącznej długości 111 km znajduje się aż 16 stopni piętrzących. Te hydrotechniczne konstrukcje wraz z korytem rzeki i zbiornikami retencyjnymi na dopływach tworzą jednolity system wodny, uwzględniający przede wszystkim  wymogi  żeglugi  śródlądowej, ale też ochrony  przed  powodzią.  Przez Kąty Opolskie wiedzie odrzański szlak wodny floty śródlądowej z Gliwic do Szczecina.

Pod pojęciem śluzy kryje się budowla hydrotechniczna, wznoszona na kanale żeglugowym lub przy stopniu wodnym na rzece. Robi się to po to, żeby przeprowadzić jednostki pływające z jednego poziomu wody na drugi, poprzez podnoszenie (bądź opuszczanie) zwierciadła wody w komorze śluzy. W praktyce jest to fragment kanału, który został przegrodzony komorą wodną. Warto zaznaczyć, że bez śluz nie można by utrzymywać żeglugi na rzekach podzielonych stopniami wodnymi na odcinki o odmiennych poziomach wody, a także na wielu kanałach.

Stopień wody piętrzący wraz ze śluzą w Kątach Opolskich wybudowano pod koniec XIX wieku. Obiekt powstał w ramach ogólnokrajowego programu usprawniania żeglugi na Odrze od Koźla do Wrocławia. Przeprowadzono regulację i częściowe prostowanie nurtu rzeki wraz z zapewnieniem odpowiedniego poziomu wody. Nad pracami budowlanymi czuwał radca budownictwa wodnego Mohr. Stopień powstał na zakolu rzeki, gdzie woda była spiętrzana dzięki drewnianym iglicom, które oparto o stalową kładkę, rozpiętą na stalowych kozłach.

Przy stopniu piętrzącym wodę powstały dwie śluzy – większa i mniejsza. Duża miała długość 187,03 metrów i szerokość 9,60 metrów. Głębokość na progu dolnym wynosiła 2,5 metra. Jeśli chodzi o małą śluzę, to jej parametry to odpowiednio: 55 metrów długości, 9,6 metra szerokości oraz 2 metry głębokości. Całość uzupełniał zespół budynków wodomistrzówek, zapewniających ich stałą obsługę. 

W latach dziewięćdziesiątych XX wieku zlikwidowano tę hydrologiczną budowlę. Z tej dawnej do naszych czasów przetrwał jedynie jaz kozłowo-iglicowy. Zachowało się  też wiele archiwalnych dokumentów. 

Dworce kolejowe w Tarnowie Opolskim oraz Przyworach 
Warto podkreślić, że od drugiej połowy XIX wieku dla rozwoju gminy duże znaczenie miał przemysł wapienniczy, a jego funkcjonowanie nie było możliwe bez rozbudowy na tym terenie sieci kolejowej. W 1845 roku powstał odcinek na trasie Opole-Kędzierzyn-Koźle. Później wybudowano dworzec kolejowy w Przyworach, który wyróżnia się pod względem architektonicznym. Obiekt został oddany do użytku w 1912 roku. Charakteryzuje go bogaty detal architektoniczny. Chodzi m.in. o różnorodną stolarkę okienną i drzwiową czy dekoracyjny szkieletowy szczyt. Wzrok przykuwają też kamienne obramienia otworów wejściowych i cokół. Ze względu na walory historyczne i kulturowe obiekt został wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków gminy Tarnów Opolski. 

Drugi odcinek kolejowy połączył Opole ze Strzelcami Opolskimi w 1878 roku. Był to ważny czynnik rozwoju Tarnowa Opolskiego. Obiekt został otwarty w 1878 roku, a w 1893 roku zyskał on funkcję towarową.

Do Gminnej Ewidencji Zabytków gminy Tarnów Opolski wpisano dworzec PKP oraz dwa inne znajdujące się przy nim obiekty. Chodzi o budynek gospodarczy oraz piwniczkę – skład.

W 2005 roku zamknięty został dworzec na stacji kolejowej w Tarnowie Opolskim. Niepotrzebny budynek kolej przekazano gminie w 2012 roku. W 2015 roku rozpoczął się remont budynku, który zakończono w 2016 roku. Do gmachu przeniesiono  niektóre gminne wydziały. Powstała tam sala do obrad sesyjnych rady gminy oraz poczekalnia dla podróżnych. Ta ostatnia działa w godzinach pracy urzędu.

Dawny młyn w Raszowej
Aby do niego dojechać trzeba na skrzyżowaniu przy Muzeum Wiejskim w Raszowej skręcić w lewo. Następnie kierować się główną drogą aż do ul. Młyńskiej. Niedaleko znajdują się pozostałości młyna nad niewielką rzeczką. Są one ukryte pośród drzew.