Zwyczaje wielkanocne

Niedziela Palmowa

Uroczystość została ustanowiona na pamiątkę przybycia Chrystusa do Jerozolimy. Rozpoczyna okres przygotowania duchowego do świąt, będącego wyciszeniem, skupieniem i przeżywaniem męki Chrystusa. Obrzęd święcenia zielonych gałązek, czyli palm wielkanocnych, wprowadzono do liturgii w XI wieku. Ten zwyczaj kultywowany jest w Polsce do dzisiaj – palmy święcone są podczas głównego nabożeństwa niedzielnego, po zakończeniu którego zaczyna się procesja z palmami. 

Klepaczki, klekotki i kołatki zamiast dzwonów

Wielki Piątek w Kościele katolickim to jedyny dzień w roku, w którym nie odprawia się mszy świętej. W kościołach milkną wszystkie dzwony, a ich miejsce zajmują kołatki. Dźwięk drewnianych kołatek i klekotek ma przypomnieć o męczeńskiej śmierci Jezusa. Jedną z miejscowości, gdzie kultywuje się zwyczaj chodzenia z kołatkami, jest Wawelno w gminie Komprachcice. Ta przedwojenna tradycja została przywrócona dzięki zaangażowaniu członków Stowarzyszenia Rozwoju Wsi Wawelno. 

Jak wyjaśnia prezes tej organizacji Ditmar Gawlista, tradycja kołatania w Wawelnie była znana jeszcze przed II wojną światową. Najlepiej, gdy klepaczki są zrobione z dębowego drewna, wtedy wydają lepszy dźwięk. 

Z tym zwyczajem można się też spotkać w Osowcu (gmina Turawa). Tam kołatanie zostało wzbogacone o dodatkowy element. 

- Dzieci i młodzież idą przez wieś w orszaku – opowiada mieszkanka wsi Dorota Kokot. – Składa się on z osób trzymających kołatki oraz tych, którzy pchają przed sobą judasze. Pod tą nazwą kryją się drewniane taczki wydające podczas ruchu dźwięki głośnego terkotania. Zostały one wykonane na wzór najstarszych tego typu urządzeń. Orszak zatrzymuje się przy każdej kapliczce lub krzyżu. Dzieci z kołatkami stoją w środku, natomiast osoby z judaszami obchodzą je trzy razy. 

Uwaga! To tylko fragment artykułu. Zanim skomentujesz przeczytaj całość w aktualnym wydaniu Tygodnika Ziemi Opolskiej z 6 kwietnia - e-wydanie dostępne tutaj.