Dbają o środowisko

18 listopada w siedzibie Cementowni Górażdże odbyła się uroczysta gala rozstrzygnięcia polskiej edycji konkursu Quarry Life Award. Jest to przedsięwzięcie przyrodnicze o charakterze naukowo-edukacyjnym, realizowane w 90 kopalniach na terenie 19 krajów i związane z ich rekultywacją.

- Wyjątkowość tego konkursu polega na tym, że jego celem jest podnoszenie świadomości na temat wartości ekologicznej kopalń i uzmysłowienie, iż na obszarach wydobycia dbamy o pielęgnowanie bioróżnorodności – przemawiała prowadząca galę Magdalena Żołądź z Działu Komunikacji Wewnętrznej Górażdży Cement SA. - Konkurs przebiega jednocześnie na etapach krajowych i międzynarodowym. W tym roku na szczeblu międzynarodowym został już rozstrzygnięty miesiąc temu w Brukseli. Nagrodę główną zdobyła Normandzka Liga Ochrony Ptaków z Francji za stworzenie cyklu siedmiu gier edukacyjnych na temat bioróżnorodności i ochrony klimatu. W przeszłości również polskie projekty odnosiły sukcesy na niwie międzynarodowej. Przypomnijmy, w 2014 r. Towarzystwo Herpetologiczne Natrix z Wrocławia zdobyło główną nagrodę za kompleksową inwentaryzację gadów i płazów w kopalni Górażdże ze szczególnym uwzględnieniem gatunków rzadkich. 

W tegorocznej polskiej edycji Quarry Life Award nagrodzono dwa projekty: w kategorii społecznej – przedsięwzięcie pod nazwą „Ochrona awifauny i płazów poprzez poprawę warunków siedliskowych na terenach kopalni KSM Ruda” autorstwa Przemysława Bartosa i Daniela Sobolewskiego. W kategorii naukowo-badawczej najwyżej oceniono pracę Aleksa Sykały, jaka powstała we współpracy z członkami wrocławskiego stowarzyszenia Eko-Unia „Rozpoznanie i minimalizacja wpływu czynników zagrażających awifaunie zbiornika Rakowice”. Zwycięskie projekty otrzymały po 5 tys. euro na dalsze działania promujące bioróżnorodność i zrównoważony rozwój.

Czego dotyczą nagrodzone projekty? Zespół, którego liderami są Przemysław Bartos i Daniel Sobolewski, w trakcie trwających ponad pół roku prac dokonał kompleksowej inwentaryzacji roślin, ptaków, gadów i płazów na terenie kopalni, zaś dane na ten temat zostały przekazane do ogólnopolskich baz. Ekolodzy przeprowadzili także szereg prac związanych z poprawą bioróżnorodności, m.in. założona została łąka kwietna z domem dla owadów, zamontowano budki lęgowe dla ptaków, nasadzono ponad 900 drzew i krzewów, tworzono też zbiorniki wodne. Prowadzili także szeroko zakrojoną działalność edukacyjną, organizując warsztaty, wycieczki, prelekcje i opracowując specjalne materiały szkoleniowe dla szkół i przedszkoli. W prace nasadzeniowe i porządkujące teren byli zaangażowani okoliczni mieszkańcy.

W kategorii społecznej jury konkursowe wyróżniło również projekt ścieżki dydaktycznej na terenie Kopalni Surowców Mineralnych Malerzowice realizowany przez członków Studenckiego Koła Naukowego Biologów Uniwersytetu Opolskiego.

Jeśli chodzi o zwycięski projekt w kategorii naukowo-badawczej autorstwa Aleksa Sykały, jaki powstał we współpracy z członkami wrocławskiego stowarzyszenia Eko-Unia, celem prac zespołu było odpowiednie oczyszczenie i przygotowanie wyspy znajdującej się na zbiorniku Rakowice. Celem było stworzenie warunków mających pomóc przywrócić kolonię lęgową mew. Naukowcy dokonali m.in. rozpoznania składu gatunkowego awifauny zbiornika oraz głównych zagrożeń antropogenicznych dla ptaków lęgowych, zamontowali tablice z zakazem wstępu na wyspę, by ograniczyć ingerencję człowieka w środowisko, zbudowali także lęgowe platformy pływające, które mają za zadanie ułatwić stworzenie miejsca pod lęg i zapobiec zatopieniu jaj i piskląt. 

Na platformach zainstalowano pięć zadaszeń stanowiących schronienie dla piskląt przed drapieżnikami i niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi. Aby promować ideę upcyklingu, część materiałów użytych do budowy pochodziła z odpadów.

W tej kategorii wyróżnienia otrzymały także projekty: „Znaczenie czynnej ochrony herpetofauny w zachowaniu bioróżnorodności KSM Nowogród Bobrzański” (liderzy: Michał Szkudlarek + naukowcy z Katedry Zoologii Uniwersytetu Zielonogórskiego, pracownicy Centrum Nauki Keplera - Centrum Przyrodniczego w Zielonej Górze, członkowie Koła Naukowego Biologów UZ) oraz „Zielona i błękitna infrastruktura terenów poeksploatacyjnych w KSM Malerzowice” (liderzy: Damian Chmura z Katedry Ochrony i Inżynierii Środowiska ATH w Bielsku-Białej + Tadeusz Molenda z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego).

Każdy ze zwycięskich projektów został nagrodzony kwotą w wysokości 5000 euro na dalsze działania promujące bioróżnorodność i zrównoważony rozwój.

Podczas gali Quarry Life Award dużo mówiono o ekologii oraz o etycznym zobowiązaniu współczesnego przemysłu i biznesu do dbałości o środowisko. Wynika to z koncepcji zrównoważonego rozwoju gospodarki, która jest kluczowa w walce z kryzysem klimatycznym. Prezes zarządu Górażdże Cement SA i dyrektor generalny spółki Andrzej Reclik mówił o zobowiązaniach, jakie cementownia podjęła wobec społeczności w tym zakresie: 

- Pierwsza obietnica jest taka, że od ponad 100 lat koncern zajmuje się produkcją materiałów ciężkich w przemyśle budowlanym i nie zamierzamy szukać innych koncepcji i dywersyfikować tego biznesu - mówił prezes Reclik. - Jeżeli chodzi o przyszłość branży budowlanej, to przewiduje się w dalszym ciągu wzrost o około 35 procent do roku 2030. Wynika to z transformacji energetycznej i konieczności modernizacji, to wiąże się ze zwiększoną konsumpcją materiałów budowlanych. Światowa gospodarka zmienia się i idzie w kierunku gospodarki zrównoważonej, około 80 procent wytwórców światowego PKB zadeklarowało dążenia do ograniczenia emisyjności swoich produktów. (…) Po 2030 roku przestaną być projektowane inne budynki niż zeroemisyjne. Czyli od tego momentu każdy projekt wymagał będzie materiałów i technologii zeroemisyjnych. 

Kolejna obietnica jest taka, że do 2030 roku 50 procent przychodu koncernu ma być generowane ze sprzedaży produktów zrównoważonych. Wiąże się to z wyzwaniem ograniczenia ilości klinkieru w cemencie. 

- Branża cementowa może być traktowana jako wielki utylizator odpadów przemysłowych - wyjaśniał dalej prezes. - Pamiętajmy też o tym, że w ogromnych ilościach stosujemy paliwa alternatywne, ograniczając zużycie węgla. No i ostatni element jest taki, że pracujemy nad zwiększeniem recyklingu betonu, czyli jego ponownym wykorzystaniu jako substytutu węgla. (…) I kolejne zobowiązanie to by do 2030 roku zredukować emisyjność naszych produktów o około 50 procent.

Wyznaczony cel główny to redukcja emisji co2 w celu osiągnięcia neutralności emisyjnej najpóźniej do roku 2050.