Dłużnicy ziemi

Dzień Przekroczenia Zasobów Ziemi to przypomnienie, że nadmierne wykorzystywanie przez człowieka zasobów naturalnych naszej planety ma swoje konsekwencje: masowy spadek bioróżnorodności, nadmiar gazów cieplarnianych w atmosferze czy wzrost konkurencji o żywność i energię. To tylko kilka skutków. Według obliczeń Global Footprint Network tegoroczny Earth Overshoot Day przypada na 28 lipca. Już od tego momentu my, ludzie, zużywamy więcej zasobów naturalnych niż można odtworzyć do końca roku. Oprócz terminu międzynarodowego, dla wielu krajów ustala się indywidualne daty. Według międzynarodowej platformy www.overshootday.org w Polsce wszystkie naturalne zasoby wykorzystano już 2 maja! Im szybciej Earth Overshoot Day przypada w kalendarzu, tym bardziej będziemy żyć ponad stan ze szkodą dla klimatu, bioróżnorodności, a tym samym dla przyszłych pokoleń. To jedno z najpilniejszych wyzwań naszych czasów. Im szybciej przedsiębiorstwa, miasta i kraje przygotują się na przewidywalną przyszłość, tym lepiej uda im się z tym zmierzyć. 

Globalny ślad CO₂ stanowi około 60% całkowitego śladu ekologicznego ludzkości. Emisja dwutlenku węgla to znacznie więcej niż spaliny i emisje lotnicze. Duży wpływ na ślad ma również spalanie paliw kopalnych oraz wylesianie wielu obszarów leśnych na świecie. Osłabia to zdolność przyrody do pochłaniania dwutlenku węgla z atmosfery w takim samym stopniu jak intensywne rolnictwo i przełowienie oceanów. Zmiana emisji CO₂ ma zatem daleko idące konsekwencje. Dzięki konkretnej zmianie emisji dwutlenku węgla w życiu codziennym możliwa jest także poprawa śladu ekologicznego. Jest to być może jedno z największych wyzwań naszych czasów.

Zauważalne zmiany
Na półkuli północnej bardzo wcześnie w 2022 roku zrobiło się bardzo letnio. Przykładowo Indie doświadczyły najgorętszego marca od czasu, gdy 122 lata temu rozpoczęto rejestry pogodowe. W maju zarówno Francję, jak i Hiszpanię nawiedziły fale upałów, które pobiły niemal wszystkie znane rekordy - sezonowe temperatury były nawet o 15 stopni wyższe od średniej.

W skali globalnej szczególnie mocno dotknięci są ludzie mieszkający w miastach, czyli ponad 70 procent światowej populacji. Miasta, które zwykle zawierają więcej materiałów z surowców mineralnych i wytworzonych przez człowieka, takich jak beton, metal i szkło, magazynują również więcej ciepła. Chłodne lasy i łąki są tam często zbyt rzadkie. Ponadto pojazdy przyczyniają się do dalszego ogrzewania naszych miast.

Perspektywy dla miast
Ale nie musi tak pozostać! Miasta mogą również stać się bardziej odporne w obliczu zmian klimatycznych poprzez zastosowanie rozwiązań, które chronią zasoby Ziemi i poprawiają dobrobyt wszystkich mieszkańców miast.  Moglibyśmy przesunąć Earth Overshoot Day o 29 dni, gdybyśmy lepiej wykorzystali istniejące technologie w budynkach, procesach przemysłowych i dystrybucji energii elektrycznej oraz zmniejszyli zależność od energochłonnego transportu. Gdybyśmy połowę budynków na świecie pokryli roślinami, moglibyśmy przesunąć tę haniebną dla ludzkości datę o 1,6 dnia. A jeśli ograniczylibyśmy podróże samochodem na całym świecie o 50 procent, zastępując je np. w jednej trzeciej transportem publicznym, a w pozostałej części jazdą na rowerze lub spacerem, bylibyśmy w stanie przesunąć datę o 13 dni.

Gra nie jest warta świeczki
Idąc do lasu, oczywiście nadal są tam drzewa. A gdy odkręci się kran, woda nadal będzie lecieć. Jednak od Earth Overshoot Day każda kropla kosztuje Ziemię więcej, niż może sobie na to pozwolić. Earth Overshoot Day to statystyczna gra w arytmetykę z gorzkim wynikiem, za pomocą której The Global Footprint Network chce pokazać, jak wielka jest nasza nadmierna eksploatacja przyrody. W tym celu biokondycję naszej planety - zdolność przyrody do wytwarzania lub odtwarzania wszelkiego rodzaju surowców - kompensuje się ze śladem ekologicznym ludzkości.

Szczegóły w aktualnym wydaniu Tygodnika Ziemi Opolskiej z 25 sierpnia - e-wydanie dostępne tutaj.