Rusza program „Mikroretencja” dla domów jednorodzinnych

Ponad połowa Europy zmagała się z suszą w 2025 roku, a w maju 2026 roku stan zagrożenia hydrogeologicznego obowiązuje w siedmiu polskich województwach. Od 22 czerwca 2026 roku właściciele domów jednorodzinnych będą mogli ubiegać się o dotację na budowę przydomowych instalacji do zbierania i magazynowania deszczówki. Budżet programu „Mikroretencja” wynosi 173 mln zł.

Program „Mikroretencja” został uruchomiony w odpowiedzi na systemowe niedobory wody, które przestały być zjawiskiem sezonowym. Rok 2025 był jednym z trzech najsuchszych od 1992 roku, a susza objęła 53 procent powierzchni Europy. W Polsce obserwuje się postępujące osuszanie terenów podmokłych, uszczelnianie powierzchni oraz obniżenie poziomu wód gruntowych. Wiosną 2026 roku obniżone przepływy w rzekach odnotowano na około 74 procentach stacji pomiarowych, a w maju tego samego roku stan zagrożenia hydrogeologicznego obowiązywał w województwach: mazowieckim, lubelskim, podlaskim, łódzkim, świętokrzyskim, podkarpackim i małopolskim.

Środki na dotacje pochodzą z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEniKS) na lata 2021–2027. Maksymalna kwota dofinansowania na jedno przedsięwzięcie to 8 tys. zł, przy minimalnym koszcie kwalifikowanym inwestycji wynoszącym 2 tys. zł. Poziom wsparcia sięga 90 procent kosztów kwalifikowanych. Instalacja musi zapewnić pojemność retencyjną 2 m³ oraz obejmować powierzchnię 50 m².

Dotacja obejmuje koszty poniesione od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2027 r. Dofinansowanie przysługuje na zakup, dostawę, montaż, budowę, rozbudowę oraz uruchomienie instalacji służących do zbierania wód opadowych i roztopowych z dachów, chodników i podjazdów, a także ich magazynowania w zbiornikach, retencjonowania w gruncie oraz wykorzystywania – na przykład do podlewania ogrodu. Z listy kosztów niekwalifikowanych wyłączono m.in. orynnowanie, drenaż opaskowy, elementy dekoracyjne, zielone dachy oraz używane materiały i urządzenia.

Beneficjentami mogą być osoby fizyczne będące właścicielami, współwłaścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi. Dofinansowanie nie zostanie przyznane na nieruchomość wykorzystywaną do działalności gospodarczej lub rolniczej.

Wnioski przyjmowane są wyłącznie elektronicznie od 22 czerwca 2026 roku. Szczegółowe zasady realizacji programu zostały opublikowane 1 czerwca 2026 roku na stronach internetowych Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Wszelkie informacje dostępne są także na stronie mikroretencja.gov.pl.
Eksperci wskazują, że działania z zakresu małej retencji, w tym przydomowe instalacje, mogą nawet podwoić potencjał retencyjny Polski. Zatrzymywanie deszczówki na własnej posesji zmniejsza ryzyko podtopień po intensywnych opadach i pomaga utrzymać wilgoć w glebie podczas suszy. Dla gospodarstw domowych oznacza to niższe rachunki za wodę oraz większe bezpieczeństwo wodne, szczególnie w okresach upałów.