[ZDJĘCIA] 40 wydarzeń, jeden miesiąc i żywe dziedzictwo. Ruszyły Dni Kultury Niemieckiej.

Zanim jednak muzycy rozpoczęli występ, w sali koncertowej odbyła się część oficjalna. Rafał Bartek, przewodniczący Związku Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce oraz przewodniczący Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku Opolskim, wręczył trzy wyróżnienia za działalność na rzecz krzewienia kultury niemieckiej na Śląsku Opolskim. Otrzymali je Róża Zgorzelska, Włodzimierz Kierat oraz Weronika Wiese.

Miesiąc z niemiecką kulturą

Witając publiczność, Rafał Bartek podkreślał, że dla organizatorów Dni Kultury Niemieckiej są nie tylko cyklem wydarzeń, ale także szczególnym świętem.

– Dla Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku Opolskim, jako głównego organizatora i koordynatora Dni Kultury Niemieckiej, jest to zawsze ogromne święto, ale także i zaszczyt, że przez cały miesiąc możemy spotykać się z kulturą i językiem niemieckim w różnych miejscach województwa – mówił.

Jak zaznaczył, kultura jest jednym z najważniejszych sposobów pokazywania dziedzictwa mniejszości niemieckiej oraz jej miejsca we współczesnym regionie.

– W ramach Dni Kultury Niemieckiej chcemy jeszcze bardziej pokazać niemiecki dorobek kulturalny, wskazać na organizacje i instytucje, które podejmują działania okraszające język, tożsamość, tradycję i kulturę niemiecką, zakorzenioną w historii tej ziemi. To jest coś, co nas właśnie tutaj wyróżnia – podkreślał Bartek.

Zwrócił przy tym uwagę na dwujęzyczność i wielokulturowość Śląska Opolskiego, które – jak mówił – w codziennym pośpiechu mogą schodzić na dalszy plan.

35 lat traktatu i Związku Niemieckich Stowarzyszeń

Tegoroczna edycja Dni Kultury Niemieckiej odbywa się w szczególnym dla mniejszości niemieckiej czasie. W 2026 roku przypada 35. rocznica podpisania Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy. W tym samym roku Związek Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce obchodzi 35-lecie działalności.

Rafał Bartek przypomniał, że dla mniejszości niemieckiej traktat ma szczególne znaczenie, ponieważ stworzył ważne podstawy dla ochrony jej praw, a także pielęgnowania języka, kultury i tożsamości.

– Wiele się zmieniło. Wiele z tego, co 35 lat temu postrzegano jako wielki sukces mniejszości – jak na przykład powrót do pierwotnej pisowni imion i nazwisk – należy dziś do codzienności – mówił.

Jednocześnie przewodniczący ZNSSK zwrócił uwagę na wyzwania związane z językiem niemieckim. Jego zdaniem szczególnie niepokojący jest spadek znajomości języka wśród kolejnych pokoleń.

– Wtedy to było wielkie osiągnięcie, że po zakazie uczenia języka niemieckiego w szkołach i w ogóle używania tego języka można było do niego wrócić i wtedy wydawało się, że teraz już wrócił na stałe. Tymczasem dzisiaj wiemy i widzimy, jak bardzo znajomość tego języka jest zagrożona – zaznaczył.

Kultura jako przestrzeń spotkania

Zdaniem Rafała Bartka właśnie wydarzenia kulturalne są jednym ze sposobów, by język i kultura niemiecka były obecne w przestrzeni publicznej i mogły stać się okazją do wspólnego spotkania mieszkańców regionu.

– Dni Kultury Niemieckiej w bardzo konkretny sposób czynią widocznym to, co traktat o sąsiedztwie umożliwił i wspierał: spotkanie, wymianę kulturową oraz otwarte współistnienie – mówił.

W tym roku organizatorzy przygotowali około 40 wydarzeń. Część z nich realizowana jest samodzielnie przez organizatorów, część natomiast we współpracy z  partnerami. Program obejmuje m.in. koncerty, warsztaty, wykłady i wydarzenia teatralne. 

Teatr na zakończenie, Villa Musica w październiku

Jednym z ważnych elementów jest współpraca z partnerskim regionem – Nadrenią-Palatynatem. Takim wydarzeniem związanym z tą współpracą będzie koncert muzyków stowarzyszenia Villa Musica, zaplanowany na 17 października w Muzeum Diecezjalnym w Opolu.

Tegoroczne Dni Kultury Niemieckiej zakończą się 31 października. W Teatrze Lalki i Aktora w Opolu zaplanowano wówczas dwa przedstawienia Teatru z Koblencji.

– Zarówno dla młodszych, jak i dla starszych jest tam przygotowana po raz kolejny sztuka teatralna wyjątkowa – zapowiadał Rafał Bartek, zachęcając mieszkańców do udziału nie tylko w wydarzeniu finałowym, ale w całym programie tegorocznej edycji.

Po części oficjalnej przyszedł czas na muzykę. Koncert „Głos morza, głos wiary. Od Hebrydów do Reformacji” rozpoczął trwający przez cały październik cykl spotkań z kulturą niemiecką na Śląsku Opolskim. Na scenie wystąpiła Orkiestra Filharmonii Opolskiej pod dyrekcją Piotra Mazurka, a partię solową na puzonie wykonał Szymon Rypa. Muzyczne spotkanie nawiązywało do twórczości Feliksa Mendelssohna-Bartholdy’ego, którego „Hebrydy” oraz V Symfonia „Reformacyjna” znalazły się w programie wieczoru. Patronat medialny nad wydarzeniem sprawuje "Tygodnik Ziemi Opolskiej" oraz "Tygodnik Krapkowicki".