Transport gorących materiałów: jak dobrać taśmę do wysokiej temperatury?

Klinkier prosto z chłodnika, spiek, gorący piasek formierski czy żużel. W wielu zakładach przenośnik taśmowy pracuje z materiałem, którego temperatura przekracza 100°C. Standardowa taśma gumowa w takich warunkach szybko twardnieje, pęka i się rozwarstwia, a jej żywotność skraca się z lat do kilku miesięcy. Dlatego dobór taśmy do gorących materiałów wymaga analizy kilku parametrów, a nie tylko odczytania temperatury z karty produktu.

Temperatura materiału a temperatura taśmy

Częstym błędem jest utożsamianie temperatury nadawy z temperaturą, którą faktycznie ?odczuwa? taśma. Duże znaczenie ma granulacja. Drobny materiał przylega do okładki całą powierzchnią i oddaje ciepło znacznie intensywniej niż grube bryły, które dotykają taśmy punktowo. Liczy się też czas kontaktu: długi przenośnik o niewielkiej prędkości nagrzewa się bardziej niż krótki i szybki. Dochodzi do tego temperatura otoczenia. W hali przy piecu taśma nie ma szans ostygnąć na gałęzi powrotnej. Warto uwzględnić również chwilowe szczyty temperatury, np. po awarii chłodnika, oraz rozżarzone cząstki, które miejscowo przepalają okładkę.

Okładki i przekładki ? co decyduje o odporności?

Za odporność termiczną odpowiada przede wszystkim mieszanka gumowa okładki. Taśmy na bazie kauczuku SBR sprawdzają się zwykle przy materiale o temperaturze do ok. 120?150°C. Przy wyższych wartościach stosuje się mieszanki EPDM. Zachowują one elastyczność przy pracy ciągłej w zakresie ok. 180?200°C i znoszą krótkotrwałe szczyty powyżej tej granicy. Odporność opisuje się klasami (np. T1?T3 według ISO 4195) lub oznaczeniami producentów, takimi jak HR czy SHR.

Równie ważna jest przekładka. Wysoka temperatura osłabia tkaninę i połączenie między warstwami. Dlatego w taśmach termoodpornych stosuje się przekładki poliestrowo-poliamidowe (EP) przystosowane do pracy w cieple, a górną okładkę wykonuje się grubszą, często 6 mm i więcej. Stanowi ona barierę termiczną chroniącą karkas.

Kryteria doboru w różnych branżach

W cementowniach kluczowy jest transport klinkieru. To drobny i ścierny materiał, który wymaga połączenia odporności na temperaturę z wysoką odpornością na ścieranie. W hutach i spiekalniach dochodzi ryzyko kontaktu z rozżarzonymi kawałkami, więc liczy się wysoka klasa termiczna i gruba okładka. Odlewnie transportują gorącą masę formierską, często zawierającą oleje i spoiwa, dlatego mieszanka powinna być także odporna na tłuszcze. W recyklingu i spalarniach temperatura bywa zmienna, a w strumieniu materiału trafiają się tlące elementy. To przemawia za taśmami z zapasem odporności termicznej.

Odporność na temperaturę i trudnopalność to dwie różne właściwości. Taśma termoodporna nie musi spełniać norm ognioodporności, np. EN ISO 340. W strefach zagrożonych pożarem potrzebne są obie cechy jednocześnie.

Skutki zastosowania niewłaściwej mieszanki

Zbyt słaba taśma szybko zdradza się objawami. Okładka twardnieje i traci elastyczność, a na jej powierzchni pojawia się siatka drobnych pęknięć. Przy każdym przejściu przez bębny pęknięcia pogłębiają się aż do przekładek. Następnie dochodzi do rozwarstwienia, wydłużenia taśmy i problemów z jej biegiem. Przegrzana guma może też mięknąć i przywierać do bębnów. Efektem są nieplanowane postoje, częste naprawy i wymiana taśmy znacznie wcześniej, niż zakładano. Te koszty wielokrotnie przewyższają różnicę w cenie między taśmą standardową a termoodporną.

Jak przygotować się do zakupu?

Przed wysłaniem zapytania warto zebrać kilka danych:

• maksymalną i średnią temperaturę materiału oraz jego granulację,

• temperaturę otoczenia,

• długość, prędkość i szerokość przenośnika,

• informację o obecności olejów lub rozżarzonych cząstek.

Na tej podstawie dostawca dobierze klasę mieszanki, grubość okładek i rodzaj przekładki. Szczegółowe parametry i dostępne wykonania obejmuje oferta taśmy przenośnikowe odporne na wysokie temperatury. Dobrze dobrana taśma to dłuższa żywotność, stabilna praca linii i większe bezpieczeństwo obsługi.